بوداق منشى قزوينى
48
جواهر الأخبار ( فارسى )
سنت ماوراء النهر ؛ همچنين نقل شنيدههاى بوداق منشى از بهرام ميرزا از وضع هرات در زمان محاصرهء سپاه ازبك و عبيد خان كه مدت هژده ماه به طول انجاميد . . . ؛ از جمله ، مواردى است كه قاضى احمد قمى بدون ذكر مأخذ آن در خلاصة التواريخ شرح داده است . « نسخ موجود و روش تصحيح كتاب » ظاهرا از كتاب جواهر الاخبار تنها يك نسخه در آرشيوها و كتابخانههاى رسمى موجود است ، و آن هم متعلق به كتابخانهء آكادمى علوم در لنين گراد ( سن پطرزبورگ ) مىباشد كه به شمارهء ( CCLXXXVIII ) ثبت است . اين كتاب بنابر تحقيقات « درن » « 1 » به خط مؤلف است ، و نسخهء عكسى آن به شمارهء ( ع 7 - 3514 ) در مركز اسناد كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، و ميكروفيلم آن به شمارهء ( 70 - نسخهها 3 : 101 ) در كتابخانهء ملى جمهورى اسلامى ايران موجود مىباشد . « 2 » اين اثر با خط نستعليق و در 681 صفحهء نوزده سطرى نوشته شده است . از آنجا كه براى نگارنده امكان دسترسى به دست نوشتهء بوداق منشى وجود نداشت تنها بر اساس ميكروفيلم و نسخهء عكسى آن به تصحيح كتاب جواهر الاخبار پرداخته است . در آغاز كتاب وقفنامهاى از شاه عباس اول با علامت مهر و ذكر سال وجود دارد كه بر اساس آن مىتوان به چگونگى سر درآوردن نسخهء خطى جواهر الاخبار از كتابخانهء آكادمى علوم لنين گراد ( سنپطرزبورگ ) پى برد . به موجب اين وقفنامه ، شاه عباس صفوى در سال 1017 ه . ق . كتاب جواهر الاخبار ، تأليف بوداق منشى قزوينى را وقف كتابخانهء بقعهء شيخ صفى الدين اردبيلى ، جدّ خاندان خود كرده و در پايان با مهر خود مشخص ساخته است . متن وقفنامه چنين است :
--> ( 1 ) . Dorn ( 2 ) . فهرست نسخههاى خطى فارسى ، ج 6 ، ص 4136 . ايضا ، فهرست ميكروفيلمهاى كتابخانهء مركزى ، دانشگاه تهران ، ج 1 ، ص 70 .